Van alle diëten is het koolhydraatarme dieet misschien wel het meest populair. Je kent vast iemand in je omgeving die op deze manier flink gewicht heeft verloren. Misschien heb je zelf wel eens een tijdlang koolhydraatarm gegeten en daar flinke resultaten mee behaald. Is koolhydraatarm eten op de lange termijn wel of geen goed idee?

Koolhydraatarm

Kortgezegd schrap je dus zo goed als alle koolhydraten uit je voedingspatroon. Het gaat voornamelijk om de ongezonde koolhydraten zoals bijvoorbeeld witbrood, witte pasta en rijst. Maar ook de koolhydraten afkomstig uit gezonde bronnen zoals peulvruchten, granen, fruit, e.d. worden in veel diëten simpelweg vermeden. Mensen zijn bang geworden voor het eten van koolhydraten en doordat je er zoveel van af valt lijkt het dan ook de sleutel tot succes om ze dus gewoon niet meer te eten. Door fabrikanten wordt hier slim op ingespeeld met bijvoorbeeld koolhydraatarme broodjes en crackers. Onzin, of toch niet?

Ketose

Ja, ook ik heb jaren geleden 2 weken lang strikt koolhydraatarm (Keto) gegeten en ben toen 4,5 kg afgevallen. Helaas was een groot deel watergewicht en een beetje spiermassa. Wat je bereikt met het schrappen van koolhydraten uit je dieet, is dat je lichaam in staat van ketose raakt. Je lichaam is gewend om koolhydraten als directe bron van energie aan te spreken. Wanneer je lichaam in staat van ketose verkeert spreek je een andere vorm van verbranding aan. Namelijk vetverbranding. Je bereikt dit als je gemiddeld onder de 50 gram koolhydraten per dag nuttigt. Wanneer je bijvoorbeeld aan het vasten bent, schakelt je lichaam ook over op het verbranden van vet voor energie. Maar dat heeft te maken met het feit dat er dan helemaal geen directe energie uit voeding kan worden gehaald. Ketose is niet ongezond. Ons lichaam is vanuit de oertijd gewend om te overleven in periodes van schaarste. Echter is er in Nederland voor de meeste mensen geen sprake meer van schaarste op het gebied van voedsel. Wanneer je koolhydraten achterwege laat blijft je lichaam in staat van ketose en blijf je vet verbranden. Dat klinkt als een prima plan toch?

Zijn er voordelen?

Koolhydraatarm eten betekent ook dat je geen koekjes, snoep, chips, suikers etc. meer eet. Dit is een hele goede stap! Wanneer je glucosereserves op zijn raak je vaak ook veel vocht kwijt. Dus hoppa, die weegschaal doet leuk mee in het begin. Doordat je vaak ook laag in je calorie inname blijft val je in de eerste periode heel veel af. De (met name dierlijke) vetten en eiwitten geven je een lang verzadigd gevoel en doordat je van je suikerverslaving af komt, je bloedsuikerspiegel lekker stabiel blijft, voel je je energiek en blij.

Maar laten we nu eens de andere kant van dit verhaal bekijken. Want nu lijkt het nog steeds een goed idee om van koolhydraatarm eten je leefstijl te maken. Ondanks dat er hele gezonde stappen zijn gezet, zoals het achterwege laten van bewerkte voedingsmiddelen en suiker, heeft koolhydraatarm eten ook een enorm ongezonde uitwerking op het menselijk lichaam.

Wat kunnen de gevolgen zijn

Wie namelijk koolhydraatarm eet, eet vaak veel dierlijke eiwitten en vetten. Hier hebben we direct het grootste nadeel te pakken. Grote hoeveelheden dierlijke eiwitten uit vlees, vis en eieren zijn erg belastend voor je nieren. Dit heeft te maken met de afvalstoffen die vrijkomen tijdens het verteren van deze eiwitten. Deze dierlijke eiwitten en verzadigde vetten zijn weer erg belastend voor je lever.

Deze dierlijke producten bevatten géén vezels, welke nodig zijn voor een optimale darmflora. Daarnaast krijgt je lichaam vaak veel te weinig vitaminen en mineralen binnen. Wanneer je logisch na denkt is het toch eigenlijk heel vreemd om fruit, groenten, peulvruchten en granen te vermijden terwijl deze zo bomvol gezonde voedingstoffen zitten?

Het lichaam raakt ook erg verzuurd (alkalisch) wanneer het op lange termijn zo eiwitrijk gevoed wordt. Dit komt door het proces dat ons lichaam in gang zet wanneer het al deze overtollige dierlijke eiwitten moet afbreken. Deze afvalstoffen zijn erg slecht voor ons lichaam en zorgen er voor dat je zelfs gezondheidsklachten kan gaan ervaren. Zeker wanneer daar tegenover onvoldoende fruit en groente wordt gegeten kan ons lichaam veel last krijgen van deze verzuring. Er zijn nog tal van andere gevolgen die op de lange termijn kunnen worden ondervonden als je koolhydraatarm blijft eten. Zo kan een geruime tijd koolhydraatarm eten ook zorgen voor een vertraagde werking van de schildklier, een hormonale disbalans, een slechter immuunsysteem en een hogere aanmaak van cortisol, het stresshormoon.

Ga altijd voor lang termijn resultaten

Koolhydraten, glucose dus, is de energiebron voor je hersenen. Wanneer je een langere tijd koolhydraatarm gegeten hebt heb je vast de negatieve effecten ervaren. Lusteloosheid, concentratieproblemen… Maar ook een fletse huid, dof haar, vieze geur uit je mond of nare transpiratie luchtjes etc. Ik neem aan dat je graag gezond en fit oud wil worden. Dat bereik je door juist door gezonde koolhydraten te blijven eten en je niet te laten leiden door tijdelijke diëten. Zoals bij elk dieet stagneert het afvallen na een aantal weken, dus ineens zijn de voordelen als sneeuw voor de zon verdwenen. Ieder dieet waarbij je je kcal inname beperkt is in het begin een garantie voor succes. Echter kunnen we ons beter afvragen hoe we ons lichaam op de lange termijn naar behoefte kunnen voeden.

Wat wil je wel eten?

Eet alles wat de natuur je te bieden heeft. Koop wanneer mogelijk lokaal, seizoensgebonden en vers. Eet in een week alle kleuren van de groente en fruit afdeling. Voeg dagelijks groene (blad)groenten toe aan je voeding. Eet minder dierlijke productenen als je dit wel doet koop dan bij de lokale slager en kies altijd voor biologisch. Kies vaker voor plantaardig. In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken leveren plantaardige producten je gezonde eiwitten en vetten. Denk eens aan noten, zaden en pitten. Boordevol omega 3 en eiwit en een stuk gezonder dan alleen maar het eten van vlees, vis en ei. Wanneer je wel gaat voor dierlijke producten verdiep je dan eens in de voorgeschiedenis. Heeft het dier goed te eten gehad? De buitenlucht gezien en gras gegeten? Heeft de vis algen en kleine diertjes gegeten of is het gevoerd met gemalen vismeel en soja? Maak van je volkorenboterham een echte maaltijd met groentespreads, kiemgroenten, sla, hummus en olijven. Laat zo’n cracker van gebakken lucht met een laag light smeerkaas maar achterwegen.

Disclaimers:

  1. Koolhydraatarm eten kan op de korte termijn zorgen voor een boost m.b.t. gewichtsverlies en is niet direct ongezond te noemen.
  2. Ketose is niet ongezond. Zeker niet wanneer dit wordt bereikt doormiddel van periodes van vasten. Dit heeft zelfs veel gezondheidsvoordelen.
  3. Dit artikel gaat uit van een gemiddeld gezond persoon en niet van uitzonderingen.